Jacobskruiskruid en Heelblaadjes

Jacobskruiskruid is één van de kruiden die tot in de herfst bloeien.

Dit inheemse kruid groeide oorspronkelijk vooral in de duinen op zandgrond.

Met de aanleg van snelwegen heeft jacobskruiskruid zich uitgebreid naar onze graslanden. Het kan goed tegen droge omstandigheden en is tijdens droge zomers vaak vrijwel het enige bloeiende kruid. Daarom is het in zulke periodes een belangrijke plant voor insecten.

Giftig kruid

Jacobskruiskruid is echter giftig, zowel voor mensen als voor koeien, paarden en schapen. Dit is meestal geen probleem, want het kruid smaakt bitter, waardoor dieren het in het veld meestal vermijden. Maar wanneer jacobskruiskruid in het hooi terechtkomt, verdwijnt die bittere smaak. Dieren eten het dan wel op, terwijl het nog steeds giftige stoffen, zogenaamde alkaloïden, bevat. Deze stoffen hopen zich op in de lever en kunnen na een bepaalde grensdosis dodelijk zijn. Er is dan geen middel meer om de dieren te redden.

Paardeneigenaren zijn daarom extra alert op jacobskruiskruid, omdat het een sluipmoordenaar kan zijn. Goed beheer van grasvelden en het voorkomen dat jacobskruiskruid in het hooi komt, zorgt ervoor dat het risico voor dieren wordt vermeden.

Zebrarupsen en sint jacobsvlinder

De sint jacobsvlinder maakt slim gebruik van jacobskruiskruid door daar zijn eieren af te zetten. De rupsen van deze vlinder, zebrarupsen genoemd vanwege de zwart oranjestrepen, eet alleen van jacobskruiskruid en hoopt het gif op in zijn lijf. Reden waarom vogels deze rupsen niet zo graag eten. De rupsen verpoppen uiteindelijk in de grond en volgend voorjaar komen daar weer nieuwe vlinder uit die opnieuw eitjes leggen op de plant en daarmee is de cyclus weer rond.

Heelblaadjes

Heelblaadjes lijken best een beetje op het Jacobskruiskruid want deze plant heeft ook gele buis- en lintbloemen maar is heel wollig behaard. Het heelblaadje is niet heel erg algemeen maar komt in het Waalbos inmiddels op een aantal plekken voor. Het heelblaadje dankt zijn naam aan zijn helende werking bij verwondingen. De plant werd vroeger ook gebruikt ter bestrijding van dysenterie.